Pomoc wojskowa dla Ukraińców nie wystarczy. Trzeba też rozmawiać o historii

Ukraińcy żyją w poczuciu, że to oni niosą tę tradycję ofiar i walki z faszyzmem - podkreśla Jacek Kluczkowski. Dyplomata i historyk mówi też o antyeuropejskim i antypolskim nacjonalizmie sprzed dekad, który ma niewiele wspólnego ze współczesną Ukrainą. Impulsów dla państwowości poszukuje w ostatnich latach ZSRR, w tym w katastrofie czarnobylskiej. Opowiada też o micie "bogatej Ukrainy", który runął wraz z końcem świata zimnowojennego.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dorota Obidniak: Dla Ukraińców II wojna światowa zaczęła się tak naprawdę w różnych momentach, w zależności od tego, w jakiej części dzisiejszej Ukrainy się mieszka. To może być 1939 rok, może być też 1941. Ale, niezależnie od daty, my, Polacy, mamy sporo problemów ze zrozumieniem historii Ukrainy w tym okresie. A może nie? Może się mylę? Proszę to skomentować.

Jacek Kluczkowski: W kontaktach ze współczesnymi Ukraińcami powinniśmy próbować zrozumieć, jak oni sami widzą II wojnę światową. A oni patrzą na ówczesną Ukrainę, jako na kraj, który spośród wszystkich dawnych republik radzieckich poniósł największe straty w wyniku niemieckiego terroru i w walce z hitlerowcami oraz miał ogromny wkład w zwycięstwo. Oblicza się, że przynajmniej osiem milionów mieszkańców Ukrainy zostało zamordowanych albo w wyniku terroru hitlerowskiego, albo poległo na froncie, w walkach. To oczywiście dotyczy w jakimś stopniu także Żydów – polskich obywateli zamieszkałych na przedwojennych polskich Kresach. Dotyczy także terroru niemieckich okupantów na ukraińskich wsiach. Straty ukraińskie poniesione w czasie II wojny światowej w wyniku starcia z hitleryzmem są dziś przedmiotem dumy.

Rzeczpospolita Polaków, Litwinów i Rusinów

Nowa Europa Wschodnia  

Dorota Obidniak: Mam wrażenie, że wkraczamy w niebezpieczne rejony takich mocno uwewnętrznionych mitologii naszych krajów. 

Jacek Kluczkowski: W istocie, to, o czym mówiliśmy do tej pory, wskazywałoby na to, że Rusini na obszarze dzisiejszej Ukrainy dojrzeli już w wieku XVII czy w pierwszej połowie XVIII do tego, żeby być równorzędnymi partnerami i Polaków, i Litwinów, w tym wspólnym państwie. Oni oczekiwali, że zostanie im zaproponowany uczciwy wariant państwa trzech narodów, taka unia „wolnych z wolnymi i równych z równymi”, jak głosi preambuła niezrealizowanej polsko-litewsko-ruskiej Unii Hadziackiej. Ponieważ te plany, marzenia starszyzny kozackiej nie zostały spełnione i Unia Hadziacka okazała się nieudanym eksperymentem, zatriumfowały tendencje do usamodzielnienia się, co doprowadziło do właściwie nieporozumienia, ale po prostu podporządkowania się Moskwie. Bardzo szybko okazało się, że partnerskie porozumienie i współpraca narodów przeczy moskiewskiej tradycji – tam państwo i jego absolutny władca są wszystkim.

Tradycja Rzeczypospolitej trzech narodów żyła nie tylko w XVII wieku, lecz jeszcze w powstaniu styczniowym 1863 roku. Spójrzmy na pieczęć powstańczego rządu narodowego, składającą się z trzech elementów: orła białego, pogoni litewskiej oraz archanioła Michała jako symbolu Rusi – Ukrainy. Jeszcze w drugiej połowie XIX wieku uważano, że ten byt i ten ideał Rzeczypospolitej trojga narodów jest do odtworzenia, do odzyskania.

Euro 2012 mogło nie odbyć się w Polsce!

PRZEGLĄD SPORTOWY

 

Antoni Bugajski

Euro 2012 w Polsce i Ukrainie było wielkim sukcesem obu krajów. Uznawany za jego architekta, szef ukraińskiej federacji, Hryhorij Surkis w pewnym momencie uznał, że pomysł organizacji imprezy z Rosją wydaje mu się ciekawszy. – Władimir Putin odrzucił jednak jego propozycję i od tego momentu Surkis już lojalnie współpracował z nami – mówi w rozmowie z Przeglądem Sportowym Onet Jacek Kluczkowski, w latach 2005-2010 ambasador Polski w Kijowie.

  – Za czasów rządów Leszka Millera, w ministerstwie odpowiadającym za sport nie było wystarczającego entuzjazmu, by realizować ten pomysł. Całkiem możliwe, że brakowało wiary, że to może się udać – twierdzi Kluczkowski

Sama droga do organizacji Euro była niełatwa. Na kongresie UEFA w Dusseldorfie Surkis zarzucił polskiemu rządowi "wbicie noża w plecy" 

– On pewnych rzeczy nie rozumiał, bo żył w innej rzeczywistości. Jemu wydawało się, że PZPN działa tak samo jak u nich Federacja Futbolu Ukrainy, jako organizacja lobbystyczna i gospodarcza - wspomina były ambasador

- Sam nie wierzy jednak, by szef ukraińskiej piłki kupił głosy delegatów, by zapewnić swojemu krajowi i Polsce organizację Euro 2012. – Myślę, że nie ryzykowałby swojego autorytetu dla sprawy, która jednak szybko mogła zostać ujawniona – wyjaśnia. 

ANTONI BUGAJSKI: Kiedy dowiedział się pan o pomyśle zorganizowania finałów piłkarskich mistrzostw Europy przez Polskę i Ukrainę?

JACEK KLUCZKOWSKI: Nie byłem w posiadaniu tajemnej wiedzy. Usłyszałem z informacji podawanych w mediach, że przedstawiciele piłkarskich federacji Polski i Ukrainy spotkali się w 2003 r. we Lwowie przy okazji futbolowego święta i zaakceptowali pomysł wspólnego organizowania Euro w 2012 roku. Nie byłem jeszcze ambasadorem i akurat w tym czasie w zasadzie nie zajmowałem się sprawami ukraińskimi. Dla mnie punktem zwrotnym w tej kwestii było objęcie stanowiska szefa doradców premiera w rządzie Marka Belki, który powstał wiosną 2004 r. 

Dlaczego to było takie istotne? 

Pan premier wiedział o mojej słabości do Ukrainy i kontaktach z ukraińskimi politykami, działaczami, ludźmi kultury. Dlatego dostałem od niego swego rodzaju carte blanche na relacje polsko-ukraińskie. Wtedy się zainteresowałem, co słychać z pomysłem wspólnego Euro, bo przez kilka miesięcy sprawa medialnie przycichła. Zapytałem wiceministra Adama Giersza, który w dużym resorcie edukacji odpowiadał za sport, co się dzieje z tym projektem. Odpowiedział, że najwyraźniej idea upadła, choć on sam, to muszę podkreślić, był zwolennikiem organizowania tej imprezy. 

W trzydziestą rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych Polski z Kazachstanem

WYPOWIEDŹ NA ZAPROSZENIE AMBASADY RP W NUR-SUŁTANIE

 

https://www.facebook.com/messenger_media/?thread_id=100079178138340&attachment_id=36994159169
4343&message_id=mid.%24cAAAB9vVXWQqGL2omyV__iFhLYnFr

Jacek Kluczkowski: Ten jeden powód, dla którego Zełenski uwiera Putina

Od aneksji Krymu stało się oczywiste, że Kreml źle życzy Ukrainie. Że chce zniszczyć gospodarkę ukraińską, a nawet i państwowość - mówi dyplomata Jacek Kluczkowski, były ambasador w Ukrainie i w Kazachstanie.

 

 

 

 

Eliza Olczyk

Plus Minus: Gdy rozmawialiśmy, dzień przed napaścią Rosji na Ukrainę, nie spodziewał się pan pełnowymiarowej wojny konwencjonalnej – z bombami, ostrzałem rakietowym, atakami na dzielnice mieszkalne, żłobki, przedszkola, szpitale. Jak pan sądzi, dlaczego do tego doszło?

Rzeczywiście, sądziłem, że nawet jak dojdzie do użycia sił zbrojnych, co już wtedy wydawało się przesądzone, to będziemy mieli do czynienia z wojną – jeśli można użyć takiego określenia – „podprogową", która będzie miała przede wszystkim wymiar psychologiczny, hybrydowy i będzie się dobrze sprzedawała w rosyjskiej propagandzie. Że nie będzie ona trwała dłużej niż dwa–trzy dni, a użycie wojska zostanie ograniczone do obszarów wschodniej Ukrainy i może niektórych obiektów wojskowych na północy kraju. Przyjęcie takiego scenariusza osłabiłoby możliwe negatywne reakcje świata, a z czasem niektórzy przedstawiciele mocarstw zachodnich być może znów zaproponowaliby jakieś nowe porozumienie Ukrainy z Rosją, coś w rodzaju „Mińsk 3".

Ale Putin poszedł inną drogą.

Informacje wywiadu amerykańskiego i brytyjskiego okazały się nad wyraz precyzyjne. Szef państwa rosyjskiego zdecydował się na frontalny atak, żeby zdestabilizować Ukrainę, zniszczyć jej zdolności obronne i cały system kierowania państwem. On chce nie tylko osłabić Ukrainę, ale ją rozczłonkować i podporządkować Rosji. I nie obchodzą go ani aspekty humanitarne, ani – przynajmniej na razie – reakcja cywilizowanego świata. Zadbał, żeby do obywateli Rosji nie docierała żadna niezależna informacja. Ostatni rozmówcy Putina, prezydent Francji Emmanuel Macron i kanclerz Niemiec Olaf Scholz, zaobserwowali z lękiem, jak wynika z różnych przecieków z ich otoczenia, niepełną równowagę psychiczną tego człowieka.

Putin ma na punkcie Ukrainy prawdziwą obsesję maniakalną i często daje jej wyraz. Pamiętam jego wściekłą reakcję po dosyć niewinnej wypowiedzi prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego w jakimś wywiadzie prasowym w 2005 r. – nasz prezydent zauważył wtedy, że istnienie niepodległej Ukrainy jest gwarancją, iż nigdy nie odrodzi się w starym kształcie imperium rosyjskie czy radzieckie. Potem mieliśmy wypowiedź Putina w Bukareszcie o Ukrainie jako upadłym i niespełnionym państwie. Następnie wystąpienie w Monachium, a ostatnio różne pseudohistoryczne rozprawy. Czy to nie jest dowód obsesji? 

Wspomnienie po śmierci Siergieja Kowalowa

 Zmarł Siergiej Kowalow, rosyjski demokrata, przyjaciel Polski, jeden z tych ludzi, których nie można zapomnieć. Miałem sposobność poznać go osobiście. We wrześniu 2003 roku Fundacja "Wiedzieć Jak" (obecnie Solidarity Fund PL), którą wówczas kierowałem, zorganizowała wizytę Kowalowa w Polsce. 

 

 

Na zdjęciu: Podczas dyskusji o skutkach politycznej i ekonomicznej oligarchizacji w Rosji na Forum Ekonomicznym Forum Ekonomiczne / Economic Forum w Krynicy.

Співчуття від України / Condolences from Ukraine

Дякую за співчуття колишньому президенту України Віктору Ющенку та його дружині Катерині Ющенко, першому президенту України Леоніду Кравчуку та трьом колишнім прем'єр-міністрам України Юлії Тимошенко, Анатолію Кінаху з дружиною Мариною та Юрію Єханурову Юрій Єхануров. Я з вдячністю відзначаю співчуття від колишнього міністра закордонних справ України Бориса Тарасюка, діючого заступника міністра Василя Боднара, посла Андрія Дещиці та десятка інших діючих та колишніх послів України, консулів та високопоставлених українських дипломатів.

Thank you for warm and sincere condolences from the former president of Ukraine Viktor Yushchenko and his wife Kateryna Yushchenko Kateryna Yushchenko , the first president of Ukraine Leonid Kravchuk and three former prime ministers of Ukraine Yulia Tymoszenko, Anatolii Kinakh with his spouse Maryna Maryna Kinakh and Yurii Yekhanurov. I gratefully noted the expressions of sympathy received from the former two-time Ukrainian Foreign Minister Borys Tarasyuk, the incumbent Deputy Foreign Minister Vasyl Bodnar, Ambassador Andriy Deshchytsia and a dozen incumbent and former Ukrainian ambassadors, consuls and other high-ranking Ukrainian diplomats.